Το αρχαίο κείμενο, γνωστό ως Ευαγγέλιο του Βαρνάβα, προτείνει μια ριζική αναδιατύπωση μιας από τις πιο κομβικές στιγμές της χριστιανικής πίστης – της σταύρωσης του Ιησού Χριστού.
Σύμφωνα με αυτό το χαμένο ευαγγέλιο, ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, όχι ο Ιησούς, σταυρώθηκε από τους Ρωμαίους στρατιώτες. Το χειρόγραφο, το οποίο ανακαλύφθηκε στο Εθνογραφικό Μουσείο της Άγκυρας, υποδηλώνει ότι ο Ιησούς σώθηκε και, με μια θαυματουργή ανατροπή, αναλήφθηκε στον παράδεισο, αφήνοντας τον Ιούδα να αντιμετωπίσει τη σταύρωση στη θέση του.

Αυτός ο ισχυρισμός έρχεται σε άμεση αντίθεση με την ευρέως αποδεκτή βιβλική αφήγηση της θυσίας και της ανάστασης του Χριστού, πυροδοτώντας έντονες συζητήσεις μεταξύ θεολόγων, ιστορικών και θρησκευτικών μελετητών.
Το Ευαγγέλιο του Βαρνάβα πιστεύεται ότι γράφτηκε κάποια στιγμή γύρω στον 5ο αιώνα, αν και έχει τις ρίζες του σε ακόμη παλαιότερες προφορικές παραδόσεις. Το περιεχόμενό του ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστο στον σύγχρονο κόσμο μέχρι αυτή την ανακάλυψη, προσθέτοντας ένα μυστηριώδες νέο κεφάλαιο στην ιστορική συζήτηση γύρω από τον πρώιμο Χριστιανισμό.
Αυτό το αρχαίο κείμενο εγείρει βαθιά ερωτήματα σχετικά με τα πρώιμα χριστιανικά κείμενα, την εξέλιξη του θρησκευτικού δόγματος και τις κρυφές ιστορίες των χαμένων πολιτισμών που κάποτε άκμασαν στη Μεσόγειο. Είτε γνήσιο είτε απόκρυφο, το Ευαγγέλιο του Βαρνάβα προσφέρει μια ματιά σε ένα παρελθόν όπου οι θρησκευτικές αφηγήσεις δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί, αφήνοντας χώρο για εναλλακτικές αφηγήσεις των πιο βαθυστόχαστων γεγονότων της ιστορίας.