Δημήτριος Ροδοκανάκης
Η Αποστολή, το Έργο και η Παρακαταθήκη του
Όταν αναλύουμε το έργο του Ροδοκανάκη, δεν αναφερόμαστε απλώς σε πρόσωπο που μετείχε στον Τεκτονισμό. Μιλάμε για τον άνθρωπο που έδωσε δομή, κανόνα και αρχή σε κάτι που ως τότε ήταν διάσπαρτο, άτυπο, ασύνδετο.
Ο Ροδοκανάκης δεν είδε ποτέ τον Τεκτονισμό ως χώρο κοινωνικής προβολής.
Τον αντιλήφθηκε ως θρησκεία της Αρετής — παιδεία της ψυχής.
Και αυτό το εισήγαγε στην ελληνική πραγματικότητα σε εποχή σκληρών αντιθέσεων:
εσωτερικών εμφύλιων διαμάχων,
αναζήτησης ισχύος,
πολιτικής ρευστότητας,
χαμηλού μορφωτικού επιπέδου.
Αν ο 18ος αιώνας έφερε την πολιτική ελευθερία,
ο Ροδοκανάκης εργάστηκε για την ηθική ελευθερία.
—
✦ Η Οργάνωση της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος
Η καθοριστική συμβολή του Ροδοκανάκη ήταν η δημιουργία επίσημης Τεκτονικής Αρχής, ώστε το Τάγμα:
να έχει κανόνες,
να έχει ενιαία διοίκηση,
να λειτουργεί με αξιοπρέπεια
και όχι ως μικρές ανεξάρτητες ομάδες.
Το 1871 οργανώνεται η ελληνική Τεκτονική Ηγεσία.
Το 1872 η Ελλάδα αποκτά:
❖ επίσημο αναγνωρισμένο Ύπατο Συμβούλιο,
❖ δομή Συμβολικών Στοών,
❖ διασύνδεση με ευρωπαϊκά Τεκτονικά Κέντρα,
❖ πλήρη βαθμική διάταξη.
Αυτό δεν ήταν απλώς «ίδρυση ενός οργανισμού».
Ήταν ρυθμοποίηση της ελληνικής τεκτονικής ψυχής.
—
✦ Το Ήθος του Ροδοκανάκη
Ο Ροδοκανάκης ήταν άνθρωπος λιγόλογος, μετρημένος, αθόρυβος.
Αντίθετος στην εξουσιομανία, αντίθετος στη φιλοδοξία βαθμών.
Δεν τον ενδιέφερε πόσοι θα τον τιμήσουν, αλλά πόσοι θα υπηρετήσουν.
Το κύριο χαρακτηριστικό του ήταν η βαθιά πεποίθηση ότι:
> «Τέκτων γίνεται κανείς όχι όταν ονομάζεται εργάτης,
αλλά όταν εργάζεται.»
Αυτός ο λόγος διατηρήθηκε προφορικά στη Στοά του.
—
✦ Ο Ρόλος του στη Μορφωτική Αναβάθμιση της Ελλάδας
Στο έργο του Ροδοκανάκη εντοπίζουμε τρεις μεγάλες πλευρές:
1. Πεδίο Παιδείας
Παρότρυνε:
✓ δημιουργία σχολείων,
✓ εκπόνηση βιβλίων,
✓ φιλοσοφική διδασκαλία,
✓ μελέτη συμβόλων.
Στις εργασίες των πρώτων Στοών υπήρχε ανάγνωση έργων μεγάλων ελλήνων φιλοσόφων:
Πλάτωνα,
Αριστοτέλη,
Ηράκλειτο,
Πλωτίνο.
Γι’ αυτό λέμε ότι ο ελληνικός Τεκτονισμός δεν «εισήχθη» ως ξένος,
αλλά επανήλθε στην ελληνική πνευματική του μνήμη.
—
2. Πεδίο Ηθικής Υπόστασης
Εισάγονται κανόνες:
● απαγόρευση πολιτικής αντιπαράθεσης εντός εργασίας,
● απαγόρευση προσωπικών συζητήσεων και συμφερόντων,
● τήρηση σιωπής,
● καθαρότητα λόγου.
Στόχος:
η απομόνωση του εγωισμού.
—
3. Πεδίο Αδελφότητας
Υπό τον Ροδοκανάκη θεσπίζονται:
περίθαλψη αδελφών,
αλληλοβοήθεια,
φιλανθρωπικά έργα.
Ο Τεκτονισμός έπαψε να είναι «συνάντηση» και έγινε κοινότητα.
—
✦ Η Παρακαταθήκη του
Φαινομενικά
ο Ροδοκανάκης άφησε πίσω του
έναν οργανισμό και μια δομή.
Στην ουσία
άφησε:
αντίληψη περί εσωτερικού έργου,
ασκητική του λόγου και της στάσης,
αντίσταση στη φιλοδοξία,
αρχή της ταπεινής προσφοράς.
Αν ο Καποδίστριας έδωσε πολιτική συνείδηση στο Έθνος,
ο Ροδοκανάκης έδωσε τεκτονική συνείδηση στους Έλληνες εργάτες του Φωτός.
> «Ο Δημήτριος Ροδοκανάκης δεν υπήρξε δημιουργός συστημάτων,
αλλά μορφοποιητής ψυχών.
Δεν ίδρυσε απλώς ένα Συμβούλιο·
θεμελίωσε το Ήθος του ελληνικού Τεκτονισμού.»
Πηγή: Facebook
